चालू घडामोडी | ऑपरेशन त्राशी–I
Operation Trashi-I
Subject : GS - संरक्षण (Defence)
सरळसेवा, रेल्वे, तलाठी, वनरक्षक, पोलीस भरती, अग्निवीर , SSC GD, MPSC, UPSC परीक्षेसाठी विचारलेले / संभाव्य महत्त्वपूर्ण प्रश्न
प्रश्न) ‘ऑपरेशन त्राशी–I’ ही दहशतवादविरोधी मोहीम कोठे राबविण्यात आली ?
1. गडचिरोली जिल्हा (महाराष्ट्र)
2. किश्तवाड जिल्हा (जम्मू-काश्मीर)
3. कोकराझार जिल्हा (आसाम)
4. बाडमेर जिल्हा (राजस्थान)
उत्तर : किश्तवाड जिल्हा (जम्मू-काश्मीर)
📰 बातमी काय ?
• जम्मू-काश्मीरमधील किश्तवाड (Kishtwar) जिल्ह्यातील दाट जंगलांमध्ये राबविण्यात येणारे ‘ऑपरेशन त्राशी–I’ जानेवारी 2026 मध्ये चौथ्या दिवशीही सुरू असून, सुरक्षा दलांनी दहशतवादविरोधी कारवाई अधिक तीव्र केली आहे.
• ही मोहीम विशेष गुप्तचर माहितीनुसार राबविण्यात येत असून, किश्तवाडमधील जंगलपट्ट्यात लपून बसलेल्या दहशतवाद्यांचा शोध घेणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
ऑपरेशन त्राशी–I म्हणजे काय ?
• ऑपरेशन त्राशी–I ही बहुदिवसीय (Multi-day) दहशतवादविरोधी आणि क्षेत्र नियंत्रण (Area Domination) मोहीम आहे.
• या मोहिमेअंतर्गत किश्तवाड जिल्ह्यातील चत्रू (Chatroo) परिसरातील जंगलांमध्ये सक्रिय असलेल्या दहशतवादी गटांचा शोध घेऊन त्यांना निष्प्रभ करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
🪖 ही मोहीम कोण राबवत आहे ?
• ही मोहीम - भारतीय लष्कर (Indian Army) आणि
• जम्मू आणि काश्मीर पोलिस (Jammu and Kashmir Police)
• केंद्रीय राखीव पोलिस दल (Central Reserve Police Force - CRPF) - यांच्या संयुक्त सहभागातून राबविण्यात येत आहे.
🎯 मोहिमेची उद्दिष्टे :
• या मोहिमेचे मुख्य उद्दिष्ट जंगलांचा वापर करून लपलेल्या दहशतवाद्यांचा शोध घेणे आणि त्यांचे उच्चाटन करणे हे आहे.
• तसेच दहशतवाद्यांची लॉजिस्टिक साखळी, आश्रयस्थाने आणि हालचालींचे मार्ग नष्ट करणे हाही या कारवाईचा महत्त्वाचा भाग आहे.
• जम्मू भागातून काश्मीर खोऱ्याकडे जाणाऱ्या घुसखोरी व हालचालींच्या मार्गांना अडथळा आणणे हेही या मोहिमेचे उद्दिष्ट आहे.
📍 भौगोलिक व धोरणात्मक महत्त्व :
• किश्तवाड हा कठुआ–उधमपूर–डोडा मार्गाने काश्मीर खोऱ्याकडे जाणाऱ्या पारंपरिक दहशतवादी मार्गावर स्थित आहे.
• या भागातील जंगलांचा वापर करून दहशतवादी हालचाली करत असल्याचे अनेकदा निदर्शनास आले आहे.
• या मोहिमेमुळे दहशतवादी कारवायांचे केंद्र काश्मीर खोऱ्याऐवजी जम्मू विभागातील जंगलांकडे सरकत असल्याचे संकेत मिळतात.
🛰️ आधुनिक दहशतवादविरोधी पद्धती :
• या कारवाईत - हवाई निरीक्षण (Aerial Surveillance),
• श्वान पथके (Sniffer Dogs)
• मानवी गुप्तचर माहिती (Human Intelligence) यांचा वापर करण्यात येत आहे.
• यामुळे आधुनिक दहशतवादविरोधी धोरणांची अंमलबजावणी स्पष्टपणे दिसून येते.
🔑 परीक्षेच्या दृष्टीने IMP रिव्हिजन पॉईंट्स :
• मोहिमेचे नाव : ऑपरेशन त्राशी–I
• स्वरूप : बहुदिवसीय दहशतवादविरोधी व क्षेत्र नियंत्रण मोहीम
• स्थळ : चत्रू परिसर, किश्तवाड जिल्हा (जम्मू-काश्मीर)
• सहभागी दल : भारतीय सैन्य + जम्मू-काश्मीर पोलीस + CRPF
• मुख्य उद्दिष्ट : जंगलांत लपलेल्या दहशतवाद्यांचे उच्चाटन
• वापरलेली साधने : हवाई निरीक्षण, श्वान पथके, मानवी गुप्तचर माहिती
